Viêm mũi cấp và mãn tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm mũi là tình trạng viêm niêm mạc mũi do rất nhiều nguyên nhân gây ra. Bao gồm viêm mũi cấp tính (viêm kéo dài dưới 4 tuần) và viêm mũi mãn tính (kéo dài trên 12 tuần). Nếu bệnh không được điều trị sớm, đúng cách sẽ diễn tiến nặng gây nhiều biến chứng nguy hại.

Cấu tạo chức năng của mũi

Mũi là cửa ngõ đầu tiên của đường thở, không khí qua mũi đi vào phổi. Mũi có cấu tạo gồm: Tháp mũi và hốc mũi.

  • Tháp mũi có khung xương chính mũi, sụn uốn quanh lỗ mũi, ngành lên xương hàm trên và sụn cánh mũi.
  • Hốc mũi có vách ngăn chia thành hốc mũi trái và phải, phía trước có 2 lỗ mũi và phía sau có 2 cửa mũi sau.

cấu tạo của mũi

cấu tạo của mũi

Mũi có 3 chức năng: Hô hấp, ngửi và phát âm.

  • Hô hấp là chức năng chính của mũi. Không khí từ bên ngoài vào sẽ được làm ẩm, sưởi ấm và lọc sạch trước khi đi vào phổi.
  • Niêm mạc ngửi nằm ở tầng trên của hốc mũi, có các tế bào thần kinh cảm giác và khứu giác. Diện tích vùng ngửi này khoảng 2 – 3cm2.
  • Mũi còn tác động đến giọng nói, cộng hưởng và phân tiết âm D, B, P. Vì thế khi bị ngạt mũi người bệnh sẽ khó phát âm những âm này.

Viêm mũi là gì?

Viêm mũi là tình trạng niêm mạc mũi bị viêm kích thích và viêm nhiễm. Triệu chứng phổ biến thường gặp là hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi, có đờm trong cổ họng.

Phân loại:

  • Theo nguyên nhân: Được chia thành ba loại gồm viêm mũi nhiễm trùng (nhiễm khuẩn cấp tính và mãn tính), viêm mũi dị ứng và viêm mũi không dị ứng không hoạt động (viêm mũi tự phát, lao động nghề nghiệp, hormone).
  • Theo mức độ bệnh: Viêm mũi cấp tính và viêm mũi mãn tính.

Biến chứng:

Viêm mũi thường không quá nguy hiểm. Tuy nhiên nếu nguyên nhân gây bệnh là do virus cúm Reocorona-, Parainfluenza-, Myxovirus, Adeno- … thì có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

  • Ho, khó thở
  • Rối loạn tiêu hóa: Nôn mửa, ỉa chảy
  • Viêm màng não, viêm thận, viêm cơ, viêm nội tâm mạc…

Viêm mũi cấp

Bệnh viêm mũi cấp là tình trạng niêm mạc mũi bị viêm dưới 4 tuần. Bệnh thường gặp ở mùa lạnh, song hành cùng với bệnh viêm họng. Đây là bệnh dễ bị lây nhiễm thành dịch khi tiếp xúc với dịch mũi hoặc nước bọt.

viêm mũi

Triệu chứng viêm mũi cấp

  • Sốt cao 38 – 40 độ C
  • Nghẹt mũi, chảy nước mũi. Nước mũi trong sau chuyển xanh vàng
  • Hắt hơi
  • Đau mỏi người, nhức đầu, chán ăn
  • Giảm hoặc mất khả năng khứu giác
  • Niêm mạc mũi đỏ, cuốn dưới quá phát và dịch mũi dọc theo sàn mũi, có khi cả khe giữa
  • Ù tai, ho (nếu dịch mũi nhiều)

Các triệu chứng này giảm dần và bệnh khỏi sau khoảng 1 tuần.

Nguyên nhân viêm mũi cấp

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm mũi cấp tính, trong đó:

  • Virus: Chiếm 60 – 80%.
  • Vi khuẩn: Một số loại vi khuẩn thường gặp gây viêm mũi gồm Hemophilus Influenzae, liên cầu ß tan huyết nhóm A, tụ cầu, phế cầu.
  • Nấm: Rất hiếm gặp.

Yếu tố thuận lợi gây viêm mũi:

  • Cơ địa dị ứng
  • Làm việc trong môi trường ô nhiễm, bụi bẩn
  • Tiếp xúc với những yếu tố vật lý hóa học độc hại

Viêm mũi mãn tính

Viêm mũi cấp nếu không được chữa trị diễn tiến nặng chuyển sang viêm mũi mạn tính. Hoặc tình trạng niêm mạc mũi bị viêm kéo dài hàng tháng (trên 12 tuần) được gọi là viêm mũi mãn tính. Bệnh xảy ra quanh năm, đặc biệt ở hai đối tượng sau:

  • Người có cơ địa dị ứng.
  • Người bị viêm mũi cấp những tế bào biểu mô của niêm mạc mũi biến đổi thành ba hình thái teo, quá phát và xuất tiết.

viêm mũi cấp và mãn tính

Triệu chứng viêm mũi mãn tính

Giai đoạn xung huyết:

  • Nghẹt mũi kéo dài, liên tục
  • Xuất tiết ít
  • Niêm mạc mũi đỏ hoặc tím bầm, cuốn mũi to
  • Nhức đầu, mất ngủ

Giai đoạn xuất tiết:

  • Chảy nước mũi, dịch nhầy hoặc mủ trắng đục, xanh, vàng, gỉ sắt kéo dài hàng tháng
  • Hay tằng hắng, ho có đờm giống với dịch mũi
  • Chảy nước mắt, có thể bị viêm túi lệ
  • Nghẹt mũi
  • Giảm hoặc mất khả năng ngửi
  • Niêm mạc mũi nhợt màu, phù nề
  • Cuốn mũi sưng phù nề
  • Sàn mũi và khe mũi có nhiều dịch xuất tiết

Giai đoạn quá phát

  • Ngạt mũi liên tục, ngày càng tăng
  • Khó thở, thở bằng miệng
  • Giảm hoặc mất khả năng ngửi
  • Xuất tiết ít
  • Viêm họng mãn tính
  • Niêm mạc mũi nhợt màu hoặc thoái hóa, khe giữa có thể bị thoái hóa thành gờ Kauffman.
  • Đuôi cuốn dưới bị thoái hóa như quả dâu

Viêm mũi mãn tính có thể đặc biệt được gọi là trĩ mũi. Người bệnh cảm thấy có mùi thối trong hốc mũi, tắc nghẹt mũi. Đôi khi xì ra mủ có màu vàng mùi hôi thối khó chịu. Khi khám mũi thấy niêm mạc bị teo đét, hốc mũi rộng nhiều vẩy, dễ bóc và có mùi thối.

Để chẩn đoán viêm mũi các bác sĩ thường dựa vào triệu chứng lâm sàng và thăm khám dựa vào những biến đổi của niêm mạc mũi, cấu trúc nằm trong hốc mũi.

Cách điều trị viêm mũi

Bệnh viêm mũi nếu không được điều trị sớm và đúng phương pháp sẽ dễ chuyển thành viêm xoang, rất khó chữa trị.

Cách chữa viêm mũi cấp tính

Điều trị toàn thân:

  • Dùng kháng sinh nếu nguyên nhân gây bệnh do vi khuẩn
  • Thuốc chống viêm, giảm đau, hạ sốt
  • Dùng thuốc chống phù nề

Điều trị tại chỗ:

  • Dùng thuốc co mạch, thuốc chống xung huyết
  • Thuốc làm khô và săn niêm mạc
  • Kháng sinh

thuốc chữa viêm mũi cấp và mãn tính

Cách chữa viêm mũi mãn tính

Khi bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính, cách chữa tốt nhất là điều trị nội khoa. Các bác sĩ sẽ sử dụng các loại thuốc gồm:

  • Thuốc chống viêm steroid ở dạng xịt
  • Thuốc chống co mạch

Trường hợp trĩ mũi, sử dụng thêm:

  • Vitamin D trong 3 – 4 tuần
  • Thuốc mỡ chống viêm niêm mạc mũi

Trong một số trường hợp điều trị ngoại khoa hỗ trợ như:

  • Chỉnh hình vách ngăn nếu vách ngăn bị dị hình
  • Viêm mũi quá phát cuốn

Món ăn chữa viêm mũi

Bên cạnh việc sử dụng thuốc, người bệnh cũng có thể sử dụng một số món ăn để cải thiện tình trạng bệnh.

Nếu bị hắt hơi nhiều, chảy nước mũi trong, ngạt mũi thì có thể dùng món cháo thịt bò sẽ giúp giảm xuất tiết, thông mũi giúp dễ thở hơn.

Cách chế biến: Sử dụng 100g thịt bò tươi, 60g gạo tẻ, 60 tỏi, 15g rau thơm. Rửa sạch thịt bò thái miếng, tỏi bóc sạch vỏ trắng rồi đập dập, rau thơm rửa sạch thái nhỏ. Gạo tẻ đem nấu thành cháo, khi chín thêm thịt bò, tỏi vào đun sôi, rồi cho gia vị, rau thơm vào là dùng được. Ăn nóng trong ngày.

Nếu hắt hơi, nghẹt mũi, sổ mũi, đau đầu và đau cổ gáy thì sử dụng món canh cá chép.

Cách chế biến: Dùng 2 đầu cá chép, 15g gừng tươi, 12g bạch chỉ, 12g tân di, 3g tế tân. Đầu cá chép bỏ mang, rửa sạch. Tân di cho vào túi vải, gừng tươi thái thành sợi chỉ, bạch chỉ và tế tân rửa sạch. Cho tất cả nguyên liệu vào nồi ninh với nước trong 2 tiếng. Sau đó thêm gia vị vào, dùng như một món canh, sử dụng trong ngày.

Trên đây là thông tin bổ ích về bệnh viêm mũi cấp và mãn tính. Mong rằng những kiến thức sức khỏe được chia sẻ này hữu ích cho bạn đọc. Hãy chia sẻ để mọi người cùng biết đến, giúp bảo vệ sức khỏe của mình và gia đình tốt hơn nhé!

https://viemphequan.net/



Với nhiều năm làm việc và tìm hiểu về các bệnh hô hấp, tôi đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm sức khỏe hữu ích cho mọi người. Nhờ vậy mà mọi người được trang bị những kiến thức cần thiết giúp bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình tốt hơn.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *