Suy hô hấp là bệnh gì? Cách điều trị suy hô hấp

Suy hô hấp là tình trạng giảm áp lực riêng phần khí ô xy trong động mạch (PaO2) xuống dưới 60 mmHg, áp lực riêng phần khí cacbonic trong động mạch PaCO2 có thể tăng, giảm hoặc bình thường.

Suy hô hấp thường có hai thể: suy hô hấp cấp và suy hô hấp mãn tính.

Những cách phân độ suy hô hấp thường gặp

benh-suy-ho-hap

Suy hô hấp là bệnh gì?

Nguyên nhân gây suy hô hấp

Suy hô hấp cấp

Suy hô hấp mãn tính

  • Do đường hô hấp bị tổn thương: thanh quản tắc nghẽn do viêm, u, chấn thương,….
  • Các bệnh về phổi, màng phổi như: viêm phổi, tràn khí tràn dịch màng phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, xẹp phổi, xơ phổi, hen phế quản, chấn thương màng phổi – phổi – thành ngực
  • Do một số bệnh lý về tim mạch: suy tim, tắc mạch phổi, phù phổi cấp huyết động.
  • Do phù phổi do cơ chế thần kinh.
  • Do bệnh lý thần kinh cơ gây suy hô hấp: hội chứng Guillain – Barries  và liệt cơ liên sườn hoặc cơ hoành hô hấp.
  • Do bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, hen phế quản, nghẽn đường hô hấp trên (u vòm họng, u thanh quản,…), giãn phế quản, viêm phổi mãn tính.
  • Do xơ phổi, tràn dịch màng phổi, bệnh phổi kẽ, cổ trướng nhiều.
  • Tổn thương thần kinh trung ương: viêm não,  viêm sừng trước tuỷ sống, tai biến mạch não, xơ cứng cột bên teo cơ, bệnh Parkinson.
  • Tổn thương trung tâm hô hấp: Suy giáp, nhiễm kiềm chuyển hoá, phù niêm,…
benh-phoi-tac-nghen-man-tinh-nguyen-nhan-gay-suy-ho-hap

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính nguyên nhân gây suy hô hấp

Chẩn đoán suy hô hấp

Chẩn đoán xác định

Đây là phương pháp chẩn đoán không dựa vào một triệu chứng lâm sàng hoặc xét nghiệm đặc hiệu mà dựa vào sự phối hợp nhiều yếu tố:

  • Tình trạng khó thở tăng nhanh đột biến, các đầu ngón tay, ngón chân và môi bị tím tái.
  • Xquang ngực cho thấy phế nang bị tổn thương lan tỏa 2 bên và đang có xu hướng nặng dần.
  • Khi sử dụng oxy liệu pháp thì bệnh nhân đáp ứng kém.
  • Lượng oxy máu trong động mạch giảm, PaO2/FiO2 ≤ 300 mmHg với PEEP ≥ 5 cmH2O

Chẩn đoán phân biệt

Triệu chứng của suy hô hấp không đặc hiệu nên có thể bị nhầm lẫn với một số bệnh lý đường hô hấp khác, hoặc bệnh tim mạch. Do đó cần phải dựa vào khám trực tiếp và tiền sử mắc bệnh của bệnh nhân để chẩn đoán phân biệt suy hô hấp.

  • Phù phổi cấp do tim
  • Viêm mạch máu phổi
  • Viêm phổi quá mẫn cấp tính
  • Bệnh tắc tĩnh mạch phổi
  • Bệnh phổi mô kẽ vô căn
  • Viêm phổi bạch cầu ái toan cấp
Cách trị viêm họng tại nhà hiệu quả

Biến chứng bệnh suy hô hấp

Bệnh suy hô hấp gây nhiều biến chứng, có thể đe dọa tính mạng người bênh. Theo thống kê, ỷ lệ tử vong do suy hô hấp giảm oxy máu: 40 – 60%, tăng Co2 máu là 10 – 26%. Những biến chứng nguy hiểm khác:

Biến chứng tại phổi: nhồi máu phổi, xơ phổi, tràn khí và tràn dịch màng phổi, nhiễm trùng phổi.

Biến chứng thận: hoại tử ống thận cấp, suy thận cấp, rối loạn nước điện giải.

Biến chứng tim mạch: rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, viêm màng tim, suy tim.

Hệ tiêu hóa: xuất huyết dạ dày, loét dạ dày, tiêu chảy, liệt ruột,…

Có thể gây nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng tiểu, tăng nguy cơ tử vong do suy hô hấp.

nhiem-trung-huyet-bien-chung-suy-ho-hap

Nhiễm trùng huyết biến chứng suy hô hấp

Điều trị suy hô hấp

Oxy liệu pháp

Hàm lượng Spo2 phải luôn đảm bảo ở mức > 90%

Các dụng cụ thở dùng trong oxy liệu pháp trị suy hô hấp:

  • Mặt nạ oxy (tạo dòng thấp 5-10 l/phút): Thích hợp cho các bệnh nhân suy hô hấp mức độ trung bình do tổn thương màng phế nang mao mạch (ALI, ARDS). Thận trọng khi dùng cho bệnh nhân nôn do tăng nguy cơ hít chất nôn vào phổi
  •  Canuyn mũi (tạo dòng ô xy thấp 1 – 5 l/phút): Áp dụng cho người bị suy hô hấp ở mức độ trung bình, bị suy hô hấp do nguyên nhân không có shunt, shunt trong phổi thấp hoặc bị COPD.
  • Mặt nạ không thở lại (tạo dòng ô xy thấp 8-15 l/phút): Những người bị suy hô hấp nặng do phù phổi, viêm phổi nặng. Những bệnh nhân có kèm theo triệu chứng nôn cần thận trọng khi sử dụng công cụ thở oxy liệu pháp này.
  • Mặt nạ venturi (tạo ô xy dòng cao): Được sử dụng cho bệnh nhân suy hô hấp do COPD nhưng cần nồng độ oxy chính xác.

Thông khí nhân tạo (Thở máy)

Đây là cách điều trị suy hô hấp khi các phương pháp trên không có tác dụng, thường được dùng chữa suy hô hấp do phù phổi cấp huyết động, hen phế quản và đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Thở máy sẽ hỗ trợ thông khí qua mặt nạ cho bệnh nhân, có thể qua mũi miệng, hoặc toàn bộ mặt.

tho-may-tri-suy-ho-hap

Thở máy hỗ trợ thông khí cho bệnh nhân

Điều trị suy hô hấp bằng thuốc

Thuốc giãn phế quản: dùng trong trường hợp suy hô  hấp do bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và hen phế quản. Dùng qua đường hít trước, nếu không đáp ứng chuyển sang truyền trực tiếp vào tĩnh mạch.

Corticoid: được dùng các đợt cấp của COPD và hen suyễn.

Thuốc trợ tim: Suy hô hấp kèm theo dấu hiệu suy tim thì có thể dùng Digoxine, tuy nhiên khi sử dụng thuốc trợ tim dễ khiến loạn nhịp tim.

Kháng sinh: Được chỉ định dùng khi có dấu hiệu viêm như viêm phổi, COPD nhiễm khuẩn.

Lợi tiểu: sử dụng trong trường hợp suy hô hấp do phù phổi cấp huyết động, suy tim ứ huyết.

Ho có đờm uống thuốc gì?



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *