Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh xơ phổi

Xơ phổi là hiện tượng các mô ở sâu bên trong phổi bị tổn thương mãn tính khiến các mô phổi dày lên, cứng hơn do khả năng đàn hồi bị mất đi và tạo thành sẹo trên phổi, ảnh hưởng đến khả năng hô hấp của người bệnh. Vậy nguyên nhân và cách điều trị bệnh xơ phổi là gì?

Nguyên nhân xơ phổi

Có rất nhiều nguyên nhân gây xơ phổi:

  • Biến chứng của bệnh viêm phổi, lao phổi, nhồi máu phổi
  • Do bị bệnh mô hạt sarcoidosis, luput ban đỏ hệ thống, xơ cứng bì, viêm khớp dạng thấp,…
  • Bệnh bụi phổi gây xơ phổi
  • Bệnh viêm phế nang dị ứng ngoại lai: bệnh phổi do nấm
  • Do uống các loại thuốc busulfan, penicilamine, aminodarone, methotrexate,… các chất kích thích gây nghiện như heroin, cocain,…
  • Bị nhiễm hóa chất độc hại, hít phải hơi độc, khí độc, tiếp xúc với chất xạ.
  • Di truyền: Nếu trong gia đình có người thân bị xơ phổi thì bạn nên đến bệnh viện kiểm tra vì có thể mình cũng bị mắc bệnh.
xo-phoi-la-gi

Hình ảnh bệnh xơ phổi

Những đối tượng có nguy cơ bị xơ phổi

  • Người hút thuốc lá, chất kích thích hoặc có tiền sử hút thuốc trước kia.
  • Nhóm người ở độ tuổi từ 50 – 70 tuổi có nguy cơ bị bệnh. Tuy nhiên, những người mắc bệnh phổi mô kẽ: sarcoidosis hoặc phổi do di truyền gây xơ phổi thì thường trẻ tuổi.
  • Bệnh nhân bị các bệnh nhiễm khuẩn, trào ngược dạ dày thực quản.
  • Gia đình có tiền sử có người bị xơ phổi.
  • Người làm việc trong môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi, hóa chất độc hại

Phân loại xơ phổi

Có 3 loại xơ phổi: Xơ phổi thứ phát, xơ phổi khu trú và xơ phổi vô căn.

  • Xơ phổi thức phát là tình trạng bệnh xuất hiện sau một số bệnh lý như lao phổi, lao màng phổi, nhồi máu phổi, viêm phổi.
  • Bệnh xơ phổi khu trú gây ra do hít phải các chất gây kích thích như silica, bụi than, ..
  • Xơ phổi vô căn là bệnh không rõ nguyên nhân, không bao giờ được tìm thấy nguyên nhân.

Các biến chứng bệnh xơ phổi

Bệnh xơ phổi gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như:

Oxy máu thấp hơn bình thường. Tình trạng này có thể phá vỡ hoạt động của cơ thể; thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.

Tăng áp động mạch phổi. Đây là bệnh lý nghiêm trọng; trở nên tồi tệ dần dần, cuối cùng gây tử vong.

Suy tim phải: xảy ra khi tâm thất phải phải bơm mạnh hơn bình thường để di chuyển máu qua động mạch phổi bị tắc nghẽn.

Suy hô hấp: Giai đoạn cuối của xơ phổi; xảy ra khi mức oxy trong máu giảm thấp nguy hiểm. Oxy máu thấp cấp có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim và bất tỉnh.

bệnh xơ phổi

Bệnh xơ phổi gây biến chứng suy hô hấp

Dấu hiệu xơ phổi

Xơ phổi có thể xuất hiện âm ỉ, tiến triển từ từ nhưng cũng có thể bùng phát cấp tình rồi thuyên giảm; hoặc tái phát liên tục rồi thuyên giảm nhiều lần. Tuy nhiên, đều có các triệu chứng nhận biết sau:

  • Người mệt mỏi, khó thở và thở mệt
  • Đau tức ngực
  • Ho kéo dài, ho ra máu
  • Ngón tay dùi trống bị tím tái
  • Nếu nghe phổi thấy có tiếng ran nổ nhỏ hạt cuối khi người bệnh hít vào.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Chẩn đoán xơ phổi cực kì khó khăn. Sự khác biệt giữa xơ phổi tự phát và không tự phát không rõ ràng; rất dễ bị nhầm lẫn. Bên cạnh đó, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD, hen phế quản, suy tim cũng dễ gây nhầm lần. Vì thế, các bác sĩ chần phải xem xét trước khi đưa ra chẩn đoán xác định. Các xét nghiệm cần thực hiện:

Chụp X quang

Chụp X – quang sẽ hiển thị các mô sọe điển hình của chứng xơ phổi. Một số ít trường hợp ngực X quang bình thường, và thử nghiệm thêm được yêu cầu để làm rõ nguyên nhân gây khó thở.

Chụp cắt lớp vi tính (HRCT) độ phân giải cao

Cung cấp các hình ảnh chi tiết sắc nét của phổi hơn so với CT thông thường hay X quang ngực thường xuyên.

bệnh xơ phổi

Chụp cắt lớp vi tính (HRCT) độ phân giải cao xơ phổi

Xét nghiệm chức năng phổi

Nhằm xác định chức năng phổi làm việc như thế nào. Đánh giá không khí phổi có thể giữ, và có thể di chuyển không khí nhanh vào và ra khỏi phổi.

Phương pháp đo oxy

Đây là cách dễ dàng để theo dõi quá trình của bệnh, đôi khi có thể chính xác hơn là chụp X quang.

Thử nghiệm gắng sức

Được thực hiện trên xe đạp hoặc máy chạy bộ để theo dõi chức năng phổi khi đang hoạt động.

Bệnh xơ phổi có thể được chẩn đoán xác định bằng cách kiểm tra lượng nhỏ mô phổi (sinh thiết) trong phòng thí nghiệm. Các mẫu mô có thể thu được bằng các cách sau:

  • Nội soi phế quản (sinh thiết)
  • Rửa phế quản
  • Phẫu thuật sinh thiết

Cách điều trị bệnh xơ phổi

Hiện nay, ngoài phương pháp phẫu thuật ghép phổi là mang lại hiệu quả trị bệnh xơ phổi, nhưng cách này có nhiều nguy cơ và biến chứng, đồng thời chỉ áp dụng được cho số ít bệnh nhân. Do đó, có thể nói vẫn chưa có phương pháp điều trị xơ phổi nào hiệu quả hoàn toàn, quá trình trị bệnh chỉ làm cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

phau-thuat-ghep-phoi

Phẫu thuật ghép phổi là cách điều trị bệnh xơ phổi được áp dụng nhiều

Một số biện pháp hỗ trợ chữa trị xơ phổi

  • Bỏ hút thuốc lá, tránh nhiễm hóa chất độc hại, hít phải khói bụi, ngừng dùng các loại thuốc có liên quan hoặc là nguyên nhân gây xơ phổi.
  • Sử dụng liệu pháp oxy cho người bệnh bị thiếu oxy máu.
  • Tiêm phòng bệnh cúm và bệnh do phế cầu.
  • Thực hiện bài tập phục hồi chức năng hô hấp
  • Chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tập luyện thể dục thể thao khoa học.

Phòng tránh bệnh xơ phổi

Xơ phổi là bệnh không thể điều trị được hiệu quả triệt để nên cần phải tích cực phòng ngừa. Những biện pháp phòng ngừa:

  • Chữa trị khỏi hoàn toàn các bệnh luput ban đỏ hệ thống, xơ cứng bì, viêm gan siêu vi C, viêm khớp dạng thấp, hội chứng suy giảm miễn dịch,…
  • Phòng ngừa các bệnh lý về phổi do nhiễm khuẩn khác như viêm phổi, lao phổi, nấm phổi
  • Đối với người lao động đặc thù làm trong môi trường bụi bẩn, nhiều hóa chất độc hại cần mặc đồ bảo hộ lao động, đeo khẩu trang,…
  • Không hút thuốc lá, thuốc lào
  • Hạn chế rượu bia, không sử dụng các chất kích thích như heroin,…

Hy vọng qua những thông tin về bệnh xơ phổi trên, mỗi người chúng ta sẽ ý thức hơn trong việc phòng ngừa bảo vệ sức khỏe của mình. Chúc mọi người khỏe mạnh!



Với nhiều năm làm việc và tìm hiểu về các bệnh hô hấp, tôi đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm sức khỏe hữu ích cho mọi người. Nhờ vậy mà mọi người được trang bị những kiến thức cần thiết giúp bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình tốt hơn.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *